Αθηρωματικός δείκτης

Τι είναι ο αθηρωματικός δείκτης;

Ο αθηρωματικός δείκτης είναι ένας αριθμητικός δείκτης που χρησιμοποιείται για τη συμπληρωματική αξιολόγηση του λιπιδαιμικού προφίλ. Βασίζεται στη σχέση μεταξύ της ολικής χοληστερόλης και της HDL χοληστερόλης (καλής χοληστερόλης). Στόχο έχει να αποτυπώσει την ισορροπία ανάμεσα στα λιπίδια που ευνοούν τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών και σε εκείνα που συμβάλλουν στην απομάκρυνση της περίσσειας χοληστερόλης από τα αγγεία.

Η HDL χοληστερόλη θεωρείται προστατευτικός παράγοντας για το καρδιαγγειακό σύστημα. Συμμετέχει στη μεταφορά της χοληστερόλης από τους ιστούς προς το ήπαρ, όπου απομακρύνεται από τον οργανισμό. Αντίθετα, όταν τα επίπεδα των αθηρογόνων λιποπρωτεϊνών είναι αυξημένα σε σχέση με την HDL, αυξάνεται η πιθανότητα εναπόθεσης χοληστερόλης στα τοιχώματα των αρτηριών. Με την πάροδο του χρόνου, αναπτύσσεται και αθηροσκλύρωση.

Παρότι ο αθηρωματικός δείκτης προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για την εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, δεν αποτελεί αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο. Η αξιολόγησή του γίνεται πάντοτε σε συνδυασμό με το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ και το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό του ασθενούς. Ο ιατρός θα αξιολογήσει και τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου που παρουσιάζει ο ασθενής, όπως η αρτηριακή πίεση, ο σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και η ηλικία.

Υπολογισμός αθηρωματικού δείκτη

Ο αθηρωματικός δείκτης υπολογίζεται εύκολα με βάση τα αποτελέσματα του λιπιδαιμικού ελέγχου, χωρίς κάποια επιπλέον εξέταση. Προκύπτει από τη διαίρεση της ολικής χοληστερόλης με την HDL χοληστερόλη, σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Αθηρωματικός δείκτης = Ολική χοληστερόλη ÷ HDL χοληστερόλη

Για παράδειγμα, εάν η ολική χοληστερόλη είναι 200 mg/dL και η HDL χοληστερόλη 50 mg/dL, ο αθηρωματικός δείκτης είναι 4.

Τιμές

Στην κλινική πράξη χρησιμοποιούνται ενδεικτικές τιμές που βοηθούν τον ιατρό να αξιολογήσει το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ.

ΑΘΗΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ	ΕΡΜΗΝΕΙΑ
< 3,5 (γυναίκες)	Θεωρείται γενικά ευνοϊκή αναλογία μεταξύ ολικής και HDL χοληστερόλης.
< 4 (άνδρες)	Θεωρείται γενικά ευνοϊκή αναλογία μεταξύ ολικής και HDL χοληστερόλης.
3,5 – 5 (γυναίκες) / 4 – 5 (άνδρες)	Ενδιάμεσες τιμές που χρειάζονται αξιολόγηση μαζί με τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.
> 5	Σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και απαιτεί περαιτέρω ιατρική εκτίμηση.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι ο αθηρωματικός δείκτης επηρεάζεται τόσο από την αύξηση της ολικής χοληστερόλης όσο και από τη μείωση της HDL χοληστερόλης. Για παράδειγμα, δύο άτομα μπορεί να έχουν την ίδια τιμή ολικής χοληστερόλης, αλλά διαφορετικό αθηρωματικό δείκτη, επειδή διαφέρουν τα επίπεδα της HDL. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση της αναλογίας μπορεί να προσφέρει χρήσιμες συμπληρωματικές πληροφορίες.

Πώς γίνεται η εξέταση και πότε συνίσταται;

Παραδοσιακά, ο λιπιδαιμικός έλεγχος γινόταν μετά από νηστεία 9-12 ωρών. Ωστόσο, σύμφωνα με τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες, στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να πραγματοποιηθεί και χωρίς νηστεία, καθώς η ολική και η HDL χοληστερόλη επηρεάζονται ελάχιστα από την πρόσληψη τροφής. Αντίθετα, όταν πρέπει να μετρηθούν ακριβώς τα τριγλυκερίδια ή υπάρχουν συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις, η αιμοληψία θα γίνει μετά από νηστεία.

Ο έλεγχος των λιπιδίων συνιστάται στο πλαίσιο της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων, ακόμη και σε άτομα χωρίς συμπτώματα. Η συχνότητα με την οποία επαναλαμβάνεται εξαρτάται από την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, καθώς και από την παρουσία παραγόντων κινδύνου, όπως η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία ή το κάπνισμα. Σε άτομα που λαμβάνουν υπολιπιδαιμική αγωγή ή έχουν ήδη διαγνωστεί με δυσλιπιδαιμία ή καρδιαγγειακή νόσο, ο έλεγχος πραγματοποιείται συχνότερα, σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αθηρωματικός δείκτης δεν υπολογίζεται πάντοτε αυτόματα στα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων. Εφόσον είναι διαθέσιμες οι τιμές της ολικής και της HDL χοληστερόλης, μπορεί να υπολογιστεί εύκολα από τον γιατρό ή το εργαστήριο και να αξιοποιηθεί ως συμπληρωματική πληροφορία κατά την αξιολόγηση του λιπιδαιμικού προφίλ.

Πώς μπορεί να βελτιωθεί ο αθηρωματικός δείκτης;

Η βελτίωση του αθηρωματικού δείκτη δεν εξαρτάται από μία μόνο αλλαγή, αλλά από τη συνολική φροντίδα της καρδιαγγειακής υγείας. Οι ίδιες συνήθειες που συμβάλλουν στη ρύθμιση της χοληστερόλης μπορούν να οδηγήσουν και σε πιο ευνοϊκή αναλογία μεταξύ της ολικής και της HDL («καλής») χοληστερόλης. Οι σημαντικότερες αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν είναι οι εξής:

• Ισορροπημένη διατροφή, με έμφαση στα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα ψάρια και το ελαιόλαδο.
• Περιορισμός των κορεσμένων και trans λιπαρών που βρίσκονται κυρίως στα επεξεργασμένα τρόφιμα, στα αλλαντικά, στα τηγανητά και στα γλυκά.
• Τακτική σωματική άσκηση, η οποία συμβάλλει στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ και της συνολικής λειτουργίας της καρδιάς και των αγγείων.
• Διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, καθώς η απώλεια των περιττών κιλών μπορεί να επηρεάσει θετικά τα επίπεδα της χοληστερόλης.
• Διακοπή του καπνίσματος, το οποίο σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα HDL χοληστερόλης και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
• Αντιμετώπιση συνοδών παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η αρτηριακή υπέρταση, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι αλλαγές στον τρόπο ζωής δεν είναι αρκετές για να επιτευχθούν οι επιθυμητοί στόχοι. Τότε, ο θεράπων ιατρός θα συστήσει ειδική φαρμακευτική αγωγή, όπως στατίνες και άλλα φάρμακα, ανάλογα με το λιπιδαιμικό προφίλ και τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο του ασθενούς.

Το Μικροβιολογικό Εργαστήριο Μικροβιολογική Πρόληψη σας προσφέρει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσετε οποιαδήποτε εξέταση με ασφαλή και έγκυρο τρόπο. Κλείστε το ραντεβού σας εδώ.